Rust voor Vogels, Ruimte voor Mensen

2016 was het laatste jaar van Rust voor Vogels, Ruimte voor Mensen. Er zijn twaalf plekken in het Waddengebied sterk verbeterd voor vogels. Eén plek bij Den Oever volgt nog. Tegelijk is de afgelopen vier jaar ‘verantwoord vogeltoerisme’ gestimuleerd door o.a. verrekijkeruitleenpunten, een speciale Wadden-app (met tienduizenden downloads), animatiefilmpjes op de veerboten én er zijn in totaal één miljoen vogelkijkkaarten verspreid met ook gegevens over hoe van vogels te genieten zonder ze te verstoren.

Zwaar bedreigde tapuiten redden

In 2016 werd bekend dat onze acties voor de zwaar bedreigde tapuit succes hadden. Met de opbrengst van donaties van onze leden konden nestbescherming en inrichtingsmaatregelen voor een langere termijn worden gerealiseerd. Het allereerste resultaat mag er zijn. Zo zijn in de Noordduinen bij Den Helder uit 67% van de beschermde nesten jongen uitgevlogen (tegen 23% uit de onbeschermde nesten). In 2016 konden we de maatregelen ook een vervolg geven dankzij een grote gift.

Droomfondsproject Haringvliet

Sinds 2015 werkt een coalitie van natuurorganisaties waaronder Vogelbescherming aan het Droomfondsproject Haringvliet. Een financiële bijdrage van 13,5 miljoen euro uit het Droomfonds van de Nationale Postcode Loterij biedt de mogelijkheid de deltanatuur te verbeteren en meer mensen ervan te laten genieten. Zo sorteren de natuurorganisaties voor op de opening van de Haringvlietsluizen in 2018. Hoogtepunten in 2016: 5 miljoen euro aan benodigde cofinanciering van de provincie Zuid-Holland kwam beschikbaar, een verbeterde bereikbaarheid met een Waterbus, de start van nieuwe schelpdierbanken in de voordelta en de afronding van de grondaankoop rondom de Zuiderdieppolders, zodat 70 hectare landbouwgrond getijdennatuur kan worden.

Meer natuur in de delta

Vogelbescherming heeft zich ook in 2016 hard gemaakt voor natuurherstel in het Westerschelde-estuarium. Het gebied is van essentieel belang voor honderdduizenden broed- en trekvogels. De uitvoering van de ontpoldering van de Hedwigepolder en andere natuurherstelmaatregelen volgen we nauwlettend en kritisch, onder andere door het indienen van zienswijzen op nieuwe besluiten en actieve deelname aan de Schelderaad. Verder is Vogelbescherming deelnemer aan de Coalitie Delta Natuurlijk. En in 2016 initieerden we een onderzoek naar prioritaire knelpunten voor vogels en de gewenste beschermingsmaatregelen.

Europese natuurbescherming gered

De Europese Commissie heeft op 7 december unaniem besloten om de uitvoering van de Europese regels voor natuurbescherming te verbeteren. De zogeheten Vogel- en Habitatrichtlijnen blijven niet alleen ongewijzigd gehandhaafd, er komt bovendien een actieplan dat de verbetering van de uitvoering moet waarborgen. Een enorm succes en goed nieuws voor de Europese natuur. Vogelbescherming coördineerde in Nederland de (lange) campagne tegen uitholling van de Europese natuurwetgeving.

Op weg naar een rijk IJsselmeer

Mede dankzij de inzet van Vogelbescherming is in 2016 de visserijdruk in het IJsselmeergebied op schubvissen relatief laag gebleven (85 procent minder in het recente verleden). Dat betekent een betere kans op herstel van visbestanden, meer voedsel voor vogels en minder bijvangst van duikende watervogels in netten. Verder is er niet op spiering gevist, een zeer belangrijke voedselbron voor sterns. Om de afspraken te garanderen is een handhavingsplan opgesteld. In 2016 heeft dit (helaas) weer tot vele processen-verbaal geleid.

Kleine mantelmeeuw / Bart Vastenhouw - Saxifraga

Noordzee

Vogelbescherming heeft zich jaren sterk gemaakt voor een betere bescherming van natuurgebieden in de Noordzee. Met succes! Drie belangrijke stukken Noordzee zijn in 2016 definitief aangewezen als beschermd natuurgebied. De Doggersbank, Klaverbank en het Fries Front zijn ontzettend belangrijk voor de zeenatuur en zeevogels. Desondanks ziet Vogelbescherming nog tekortkomingen, want de bescherming van deze gebieden is nog lang niet waterdicht. De gebieden zijn maar voor een beperkt aantal soorten en habitattypes aangewezen.

Grote karekiet  / Birdphoto

Actie voor grote karekiet

De grote karekiet staat op het punt van uitsterven in Nederland. De Loosdrechtse Plassen is één van de laatste bolwerken waar de grote karekiet nog broedt. Reden genoeg om te starten met een reddingsplan. Veel organisaties, particulieren en het Prins Bernhard Cultuur Fonds hebben meegeholpen, net als de leden van Vogelbescherming. De eerste resultaten bleken in 2016 voorzichtig positief. In tegenstelling tot de meeste andere plaatsen in Nederland zijn broedparen in de Loosdrechtse Plassen niet verder afgenomen. In 2017 krijgen de acties voor de ‘grote kar’ een vervolg.

Roerdomp / Birdphoto

Roerdomp heeft het moeilijk

De roerdomp heeft het moeilijk in Nederland. Samen met Natuurmonumenten zag Vogelbescherming kans om in de Wieden een stuk verdroogd rietland opnieuw in te richten om daarmee een impuls te geven aan het gebied voor (broedende) roerdompen. In 2016 kregen we het goede nieuws dat de Stichting Zabawas financieel wil bijdragen aan dit project. Ook Natuurmonumenten neemt een deel van de kosten voor zijn rekening. Het resterende bedrag komt uit donaties van leden van Vogelbescherming, waaronder een grote gift.

Netwerk WetlandWachten

De vrijwillige en zeer deskundige WetlandWachten van Vogelbescherming (zo’n 85 in getal) volgen ontwikkelingen in ‘hun’ gebied en rapporteren daar jaarlijks over. Acute bedreigingen signaleren ze meteen en gaan dan gelijk over tot actie. Vogelbescherming ondersteunt ze bij hun werkzaamheden. In Zuid-Flevoland werd een mooi succes geboekt, waardoor er niet onnodig knobbelzwanen werden afgeschoten.

Knobbelzwaan / Elwin van der Kolk

Duurzame visserij Waddenzee

Vogelbescherming werkt mee aan verduurzaming van de visserij en aan gesloten gebieden in de Waddenzee. De voor visserij gesloten gebieden in de Waddenzee hebben er mede voor gezorgd dat er in 2016 spectaculair veel mosselbanken aanwezig waren. Ook op de droogvallende platen werden veel jonge mossels aangetroffen. Goed nieuws voor mosseletende vogels zoals eidereend en scholekster! In 2016 is verder gewerkt aan de voorbereiding van het sluiten van gebieden voor visserij per 2018. Onze ambitie is dat dan 38 procent van de mosselbanken die permanent onder water liggen gesloten zijn voor visserij. Ook met garnalenvissers worden afspraken gemaakt over het verduurzamen van de visserij en het instellen van gesloten gebieden.

Fout zout

Eind november kreeg Frisia Zout van de Raad van State groen licht voor zoutwinning onder de Waddenzee. We zijn teleurgesteld in deze uitspraak. Dat zoutwinning bodemdaling veroorzaakt, staat namelijk vast. De ruimte die ontstaat, zal naar verwachting worden opgevuld met zand en slib afkomstig uit de Noordzee. Het is onbekend wat dat met de samenstelling en het bodemleven van de wadplaten doet. Een onverantwoord risico, vinden wij. Frisia is verplicht om veranderingen van de wadbodem in de gaten te houden. Dankzij bezwaren van de natuurorganisaties is deze monitoring aangescherpt.