Noordzeeakkoord is van groot belang voor vogels

In juni 2020 werd het Noordzeeakkoord afgesloten en voor bekrachtiging aan de Tweede Kamer aangeboden. Het akkoord bevat afspraken over wat Nederland allemaal wil doen op de Noordzee. De belangen van natuur, visserij en energieopwekking zijn er zorgvuldig in afgewogen en het kabinet heeft 200 miljoen euro beschikbaar gesteld om het uit te voeren. Vogelbescherming heeft actief bijgedragen aan het akkoord en is tevreden over het eindresultaat: het akkoord bevat belangrijke maatregelen voor de bescherming van vogels en hun leefgebieden. Zo worden er bijvoorbeeld meer natuurgebieden aangewezen en komen daarin helemaal geen windparken. Het akkoord bepaalt verder onder meer dat alle visserij moet passen binnen de ecologische draagkracht van de Noordzee.

Holwerd aan Zee

Vogelbescherming en de andere betrokken partijen ontvingen in 2019 het forse bedrag van 15 miljoen euro uit het Droomfonds van de Nationale Postcode Loterij om Holwerd aan Zee te realiseren. In 2020 volgde het Waddenfonds met 8,3 miljoen. Vogelbescherming is ontzettend trots op deze toekenningen, waardoor voor het eerst op deze schaal de Waddenzee met het achterland wordt verbonden door een opening in de dijk bij het Friese dorp Holwerd. Zo ontstaat achter de dijk een getijdenmeer, waar niet alleen de natuur maar ook de mensen van profiteren door economische groei die voortkomt uit nieuwe recreatiemogelijkheden. In 2020 ging het project voortvarend van start.

Tapuit / Jan Lok

Tapuit in Nederland veert weer licht op

De tapuit in Nederland heeft enkele succesvolle broedseizoenen achter de rug. Dat is goed nieuws, want de aantallen tapuiten nemen al gedurende decennia af en deze trend lijkt nu gestopt. Stabiele zomers, met droogte en warmte gedurende het broedseizoen, spelen vermoedelijk een positieve rol. Maar ook intensief beschermingswerk werpt zijn vruchten af. Zo werden nesten beschermd en werden beheermaatregelen toegepast. Samenwerking tussen vele partijen, waaronder Vogelbescherming, hebben tot deze trendbreuk geleid.

Natuurinclusieve energietransitie

Vogelbescherming heeft zich in 2020 op veel fronten ingezet voor een ‘natuurinclusieve’ energietransitie, waarbij negatieve effecten op vogels en andere kwetsbare soorten worden geminimaliseerd en tegelijkertijd de mogelijkheden om biodiversiteit te behouden en te herstellen worden gemaximaliseerd. Onze boodschap: groene energie die ten koste gaat van de natuur is niet groen.

Windmolens en vogels / Shutterstock

Wij & Wadvogels

Het Waddengebied is jaarlijks van belang voor miljoenen vogels maar vormt helaas een zwakke schakel in de zogenaamde East Atlantic Flyway – de Oost-Atlantische route die veel trekvogels volgen. Vogels vinden er te weinig geschikte plekken om te rusten, broeden en foerageren. Om die reden werkt Vogelbescherming samen met veel partijen in het gebied om te komen tot meer geschikte broed-, foerageer- en rustplekken voor vogels en aan het draagvlak voor natuur en vogels door betere mogelijkheden om van vogels te genieten zonder te verstoren. Onder de naam Wij & Wadvogels schalen we op en verbreden we onze inzet, nu ook met educatie, voorlichting, onderzoek en kennisuitwisseling met andere gebieden langs de trekroute van ‘onze’ wadvogels.

Meer IJsselmeer

Vogelbescherming werkt, dankzij een bijdrage van de Nationale Postcode Loterij, samen met partners aan de aanleg van vier natuurvriendelijke oevers waarmee we land-waterovergangen van het IJsselmeergebied ontwikkelen zonder afbreuk te doen aan de waterveiligheid en zoetwatervoorziening. Dit creëert rust-, paai- en broedplekken voor vissen en vogels. Hiermee maken we slimme visverbindingen, zodat vissen het achterland weer kunnen bereiken en nutriënten het IJsselmeergebied in en uit kunnen stromen. Zo kan de natuurlijke rijkdom in het IJsselmeer sterk verbeteren. Ondanks dat de schop nog de grond in moet werpen de voorbeeldprojecten al wel eerste vruchten af. Het gedachtegoed is breed omarmd.

Netwerk WetlandWachten

De vrijwillige en zeer deskundige WetlandWachten van Vogelbescherming (zo’n 100 in getal) volgen ontwikkelingen in ‘hun’ gebied en rapporteren daar jaarlijks over. Acute bedreigingen signaleren ze meteen en ze gaan dan gelijk over tot actie. Vogelbescherming ondersteunt ze bij hun werkzaamheden. Zulke ogen en oren in het veld zijn hard nodig. Op papier zijn de natuurgebieden in Nederland vaak goed beschermd, in de praktijk zijn er veel bedreigingen. WetlandWachten weten vaak lokaal of regionaal belangrijke overwinningen te boeken voor de natuur, of ze dragen daaraan bij.

Grote karekiet: licht herstel

Vogelbescherming zet zich in om de grote karekiet voor Nederland te behouden, omdat de populatie afgelopen decennia sterk is gedaald. Onderdeel van het reddingsplan is het herstel van rietkragen én onderzoek naar het broedsucces van de grote karekiet. In het verslagjaar verscheen opnieuw een onderzoeksrapport over het rietherstel door de geplaatste beschermingsrasters. Duidelijk werd dat de rietkragen dankzij de gaasrasters duidelijk zijn verbeterd (verbreed), waardoor de grote karekiet op meer plekken kan broeden. Het aantal broedparen is afgelopen jaar groter dan voorheen; er is dus sprake van een licht herstel van de populatie en dat is heel goed nieuws.

Grote karekiet / Shutterstock

Strandbroeders

Bij de Westerschelde is de aanleg van een zoutpan met regelbare stuw afgerond, die als nieuw broedgebied voor strandbroeders moet gaan fungeren. Op de stranden in de Zuidwestelijke Delta hebben we voor het tweede jaar groepen vrijwilligers ondersteund die zich inzetten voor strandbroeders. Zij beschermen en monitoren broedgevallen op de stranden en geven voorlichting aan strandbezoekers. Essentieel, want verstoring door recreanten en honden is een groot probleem voor broedende strandplevieren, bontbekplevieren en dwergsterns.

Zeevogel-eldorado Bruine Bank wordt toch Natura 2000-gebied

Vogelbescherming is heel blij dat de Bruine Bank in de Noordzee zal worden aangewezen als Natura 2000-gebied voor zeevogels. Daarmee is een belangrijk voedselgebied voor alken, zeekoeten en nog vele andere vogelsoorten beschermd. Vogelbescherming had een bezwaar ingediend tegen de beslissing van minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) om de Bruine Bank niét aan te wijzen als Vogelrichtlijngebied. Dit bezwaar is gegrond verklaard, waardoor niets de aanwijzing van dit voor zeevogels belangrijke deel van de Noordzee nog in de weg staat.

Schadelijke mosselzaadvisserij in Waddenzee binnen 10 jaar gestopt

Goed nieuws voor wadvogels! In 2029 zal de schadelijke visserij van mosselzaad op de bodem van de Waddenzee, als aan alle randvoorwaarden voldaan kan worden, geheel beëindigd zijn en de mosselvisserij duurzaam zijn. Zo is afgesproken in het ‘Mosselconvenant’, een akkoord dat de Coalitie Wadden Natuurlijk – waar Vogelbescherming deel van uitmaakt – heeft gesloten met de mosselvissers en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Hiermee is een belangrijke stap gezet naar herstel van de bijzondere natuur in de Waddenzee.